İ'TİKÂF'IN ŞART VE RÜKÜNLERİ

İ'tikâf'ın sahih olabilmesi için bazı şartların bulunması gerekir. Birincisi: Niyyet'tir!.. Niyetsiz İ'tikâfın sahih olmayacağı hususunda icma vardır. Miracü'd-Diraye'de de böyledir. İkincisi İ'tikâfın mescidde yapılması şarttır. Sahih olan kavle göre; ezân okunup, kâmet getirilen ve cemaatle namaz kılınan her mescidde İ'tikâf yapılabilir. Hûlâsa'da da böyledir. İ'tikâfın en efdali; Mescid-i Haram'da (Kâbe-i Şerif'te) yapılan İ'tikâftır. Sonra sırası ile; Medine-i Münevvere'de bulunan Mescid-i Nebeviyye'de, sonra Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa'da, sonra cemaati çok olan mescidlerde yapılan İ'tikâf daha efdaldir.(117) Üçüncüsü: İ'tikâfın şartlarından birisi de oruçtur. Resûl-i Ekrem (sav)'in: "İ'tikâf ancak oruçla birlikte edâ edilir"(118) Hadis-i Şerifini esas alan Hanefi fûkahası, "Oruç tutmadan hiçbir İ'tikâfın sahih olmayacağı" hükmünde ittifak etmiştir.(119) Dördüncüsü: Müslüman olmak, akıl, cünüblükten, hayız ve nifastan temiz bulunmak da İ'tikâfın şartlarındandır.(120) Zira Müslüman olmayan kimse, ibadete ehil değildir. Mecnun ve deli gibi kimseler de; "Niyyet" ehli değildirler. Cünüb, hayızlı ve nifaslı olanlar da, mescide girmekten menedilmişlerdir. İ'tikâf için bülûğ şart değildir. Akıllı olan çocuğun yaptığı İ'tikâf sahih olur. İ'tikâfın sıhhati için erkek olmak ve hür olmak da, şart değildir. Kadın kocasının izni ile, köle de efendisinin muvafakatı ile İ'tikâfa girebilir.(121)


Kadınlar içinde oturdukları evlerin mescidinde İ'tikâf yaparlar. Bu durumda, İ'tikâf yaptıkları yerler kadınlar hakkında cemaatin namaz kıldığı mescidler gibi olur. İmam-ı Merginani: "Kadınlara gelince; onlar evlerinin mescidinde İ'tikâfa girerler. Zira kadının namazının mevkii orasıdır. Bu durumda, kadının orda İ'tikâfa girmesi tahakkuk eder. Şayed kadın için evde mescid bulunmaz ise orda bir mevkii (oda) tayin eder ve orada İ'tikâfa girer"(122) hükmünü zikretmektedir. Kadınların dışardaki mescidlerde İ'tikâfa girmeleri caizdir, ancak bu mekruhtur. Serahsi'nin Muhıyt'inde de böyledir.(123) Essah olan kavle göre; kadının evinde yapmış olduğu İ'tikâf, dışardaki mescidde yapmış olduğu İ'tikâftan daha efdaldir.

 (118) İbn-i Hümam - Fethû'l Kadir - Beyrut : 1315 D. Sadr Mtb. C: 2, Sh: 107. Ayrıca Molla Hüsrev - Dürerû'l Hükkam fi şerhû Gureri'l Ahkam - İst: 1307 C: 1, Sh: 215.
 (119) İmam-ı Kasani - El Bedaiû's Senai fi Tertibi'ş Şerai - Beyrut: 1974, C: 2, Sh: 110. Ayrıca Şeyh Nizamüddin ve heyet - A.g.e. C: 1, Sh: 211, Molla Hüsrev - A.g.e. C: 1, Sh: 215, İbn-i Hümam - A.g.e. C: 2, Sh: 107.
 (120) Şeyh Nizamüddin ve heyet - A.g.e. C: 1, Sh: 211.
 (121) İmam-ı Kasani - A.g.e. C: 1, Sh: 111-112. Ayrıca Şeyh Nizamüddin ve heyet - A.g.e. C: 1, Sh: 211.
 (122) İmam-ı Merginani - A.g.e., C: 1, Sh: 132.
 (123) Şeyh Nizamüddin ve bir heyet - A.g.e. C: 1, Sh: 211.