|
Namazlarda Secde
114- Secde de namazın bir rüknü olduğundan farzdır. Namaz kılan kimse,
rükûdan sonra secdeye varır. Rükûdan doğrulduktan sonra yere kapanarak iki
dizi üzerinde ellerine dayanarak alnını ve bumunu (yüzünü) iki eli arasında
yere veya yere bitişik bir şey üzerine koyar. Yüce Allah'a tazimde bulunur.
Bu şekilde secde, her rekatta ikişer defa arka arkaya yapılır.
115- Namazda secde için alın yere koyulduğu halde burun yere konmasa,
secde yine caiz olur; fakat böyle bir secde özür bulunmayınca mekruhtur.
Aksine olarak burun yere konur da alın konmazsa, özür olmadığı takdirde imam
Azam'a göre kerahetle caiz olur. İki imama göre özürsüz böyle bir secde caiz
olmaz.
116- Bir özre dayanarak da olsa, yanak ve çene ile secde yapılmaz. Alın
ve burunda secde etmeye engel bir özür bulunursa, ima ile secde yapılır.
117- Secdede elleri ve dizleri yere koymak her halde farz değildir,
sünnettir. Fakat İmam Züfer, İmam Şafiî ve İmam Ahmed'e göre farzdır.
118- İki ayağın veya bir ayağın parmakları yere konmadıkça secde caiz
değildir. Tercih edilen görüş budur. Bir ayağın yalnız bir parmağını veya
ayağın yalnız üstünü yere koymak kafi gelmez.
119- Secde edilecek yer, ayakların konduğu yerden eğer yarım arşın (on
iki parmak) mikdarı yükseklikte olursa, secde caiz olur, daha fazla yüksek
olursa caiz olmaz.
120- Kalabalıktan veya başka bir özürden dolayı dizler üzerine secde
caizdir. Yine kalabalıktan dolayı aynı namazı kılanların birbiri arkasına
secde etmeleri de caizdir.
121- Bir kimse, başındaki sarığın büklümü üzerine veya elbisenin fazla
kısmı üzerine secde ettiği takdirde, eğer bunlar temiz bir şey üzerine
konulmuş olur ve sarığın büklümü de alna bitişik bulunursa secde caiz olur,
değilse olmaz. Her halde yerin sertliğini duymak da gerekir. Bu sertliğin
duyulmasına engel olacak pamuk ve benzeri bir şey üzerine secde edilemez.
122- Atılmış yün ve pamuk, saman ve kar gibi bir şey üzerine secde
edildiği takdirde, eğer bunların boşlukları kaybolur da sertleşirlerse,
üzerlerine secde caiz olur. Fakat bunların içinde yüz kaybolup sertlikleri
duyulmazsa ve yüz yere inip kararlaşmazsa secde caiz olmaz.
123- Çuval içinde bulunan buğday, arpa, pirinç ve darı gibi ürünler
üzerine secde yapılabilir. Fakat çuval içinde bulunmayan buğday ve arpa
üzerine secde yapılabilirse de, darı gibi kaypak şeyler üzerine secde
yapılamaz.
124- Ufak bir taş üzerine secde edilemez. Fakat alnın çoğu bu taş ile
beraber yere değecek olursa caiz olur.
125- Bir özür olmasa dahi, yere serilmiş olan herhangi temiz bir şey
üzerine secde edilebilir. Yerin pis olması zarar vermez, o yerin pis kokusu
veya pisliğin rengi gibi bir eseri bulunmamak şartı ile... O kadar var ki,
böyle bir şeyin yere serilmesi, ya sıcaktan, ya soğuktan korunmak veya
elbiseyi toz-topraktan korumak için olmalıdır. Yoksa yalnız alnı topraktan
korumak için olursa, kerahet işlenmiş olur.
(İmam Malik'e göre, kilim, keçe, posteki gibi, yer cinsinden olmayan bir
şey üzerine secde edilmesi mekruhtur.)
126- Sıcaktan veya soğuktan korunmak gibi bir özürden dolayı, temiz yer
üzerine konulacak iki el üzerine secde edilebilir.
127- Üzerinde namaz kılınacak bir sergi, eğer temiz bir elbise ise,
yukarı tarafını aşağıya getirip etekleri üzerine secde etmelidir. Çünkü
böyle yapmak, tevazua daha yakındır.
128- Farz olan rükû ve secde rükünlerinin yerine getirilmiş olması için,
rükû ve secde denilebilecek kadar o vaziyetlerde durmak yeterlidir; muhakkak
üçer kez tesbih okunacak mikdar beklemek farz değildir. Fakat rükû ve
secdede sünnet mikdarı en az üçer kere tesbih okumaktır. Orta derecesi beş
tesbih ve yüksek derecesi de yedişer tesbih okumaktır. Yalnız başına namaz
kılan daha çok tesbih yapabilir. Fakat imam olan kimse, cemaatin rızası
bulunmadıkça üçten fazla tesbihte bulunmamalıdır; çünkü cemaatı usandırmak
ve kaçırmak uygun değildir.
Rükû'da tesbih: "Sübhane Rabbiye'l-Azîm"dir.
(1)
Secdedeki tesbih de: "Sübhane Rabbiye'l-Alâ"dır.
(2)
129- Her rekatta iki secde yapılır. Bunlardan biri kasden terk edilse
namaz bozulur. Yanılarak terk edilirse, namazdan sonra hatıra gelse bile,
namaza aykırı bir iş yapılmamışsa hatırlandığı anda secdeye varılır ve ondan
sonra son oturuş iade edilir ve sehiv secdesi yapılır. Sehiv secdesi bahsine
bakılsın!
130- Secde, namazın en büyük bir rüknüdür. Secde, Yüce Allah'a
gösterilen tevazu ve tazimatın en mükemmel alametidir. Bir hadîs-i şerîfde:
"Kulun, Rabbına en yakın olduğu hal, secdeye varmış olduğu haldir.
Artık secdede duayı çokça yapınız" buyurulmuştur. Çünkü secde hali,
en ziyade küçülme ve teslimiyet hali olduğundan orada duanın kabulü umulur.
Secdesiz bir namaz, namaz değildir. Mabudumuzun manevî huzurunda yerlere
kapanarak saygısını arzetmek istemeyen bir insan, kulluk görevini terk
etmiş, Yüce Allah'ın rahmetine kavuşma şerefinden yoksun kalmış olur.
(1) "Pek büyük olan Rabbim, her türlü
noksanlıklardan beridir, münezzehtir."
(2) "Yüce kudret ve azamet sahibi olan rabbimi bütün noksanlıklardan tenzih
ederim." |