Hasattan sonra başak yapmak:(Terk edilen şeyi almak)

Kavun, karpuz tarlası toplandıktan sonra bir kısmı kalırsa ve bunu insanlar alırsa, eğer sahibi de, insanlar alsın diye  terk etmiş ise bunda beis yoktur. Bir kimse tarlasından ziraatını kaldırsa ve geriye başaklar kalsa, eğer o kişinin terk ettiği âdeten insanların alması için terk edilen şeyler ise bunları almakta beis yoktur. Fakih Ebu Bekr; “Eğer sahibi (almamak üzere) kim isterse alsın diye bırakmış ise almakta beis yoktur”dedi. Tatarhaniye’de de böyledir. [1]

İpek böceği için dut yaprağı taşıyan adam yola (değer ifade eden) dut yaprağı düşürse onu almak caiz olmaz. Çünkü o mülktür. Alırsa öder. Eğer menfaatlenilmeyen ağaç yaprağı olursa almak caiz olur. Bir adam mundar ölmüş koyununu sokağa atsa  başka bir adam gelip onun yünlerini kesip almış veya derisini yüzüp almış olsa bununla menfaatlenmesi caizdir. Lakin sahibi gelip elinden alabilir. (Çünkü alanın mülkü olmaz) Eğer o kişi deriyi tabaklamış ise tabaklamakla deride artan kıymeti sahibi o adama öder.[2] Fetâvilhindiye C.5  S.346 satır 10’da Ebu Yusuf’tan rivayeten, hımar ile misal verip; “Sahibi attığı o hayvanın derisini yüzüp tabaklayandan geri alamaz” demiştir. Ziyafetlerde  ve nikah merasimlerinde şeker ve para saçmakta  ve hazır olanların bunları toplamasında beis yoktur.[3] Yoldan geçenler yesin diye yol kenarına dikilen meyve ağacından zengin olsun fakir olsun herkes yiyebilir. Umuma vakfedilen her şey böyledir.

 



[1] Fetavilhindiye    C.5   S.346

[2] Fetavilhindiye  C.2  S.293

[3] Fetavilhindiye  C.5  S.345

G E R İ