Yeme ve İçmenin Hükmü ve Adabı:
Yemeğe, eğer haram olma şüphesi yoksa ¡¡áî©y £?Ûa ¡å¨à¤y £?Ûa ¡é¨£ÜÛa ¡á¤¡2 ile başlayıp ¡é¨£Ü¡Û ¢?¤à z¤Û a ile bitirmek, başında ve sonunda elleri yıkamak sünnettir.[1] Bismillah derken yanındakilere işittirir. Bismillah’ı unutursa hatırlayınca ê?a ë éÛëa óÜÇ ¡é¨£ÜÛa ¡á¤¡2 der. Muhtar şerhi İhtiyar’da da böyledir.[2] Yemekten önce ellerini yıkayınca yıkamanın eseri baki kalsın diye silmez. Yemekten sonra yıkayınca siler.Yemeğe tuzla başlayıp tuzla bitirmek sünnettir.[3]
Ölümü defedecek kadar yemek farz kılındı. Namazı ayakta edaya, ve oruç tutmaya kadir olacak kadar yemek müstehaptır. Kuvveti artması için doyuncaya kadar yemek mubahtır. Doyduktan sonra yemek haramdır. Ancak yarınki orucuna kuvvet kazanmak kasdıyla doyduktan sonra yerse veya müsafiri utanmasın diye fazla yerse haram değildir.[4] Farz ibadetleri ayakta eda edemeyecek kadar riyâzet (perhiz-ölüm orucu vs) yapmak caiz değildir. Eğer insanı zayıf düşürmezse mubah olur. Çeşitli meyvaları yemekte beis yoktur. Lakin (çeşit çeşit yemeyi) terk etmek derecesi noksanlaşmasın için efdaldir. Sofrasında çeşit çeşit yemekler hazırlamak israftır. Ancak taate kuvvet hasıl olsun diye veya davet olunduğu bir ziyafette yerse israf olmaz. Sofraya ihtiyaçtan fazla ekmek koymakta israftır.[5] İki çeşit yemek ve yemeklerde genişlik (bol ve çeşitli) yapmak caizdir. Bunun caiz olmasında ulema arasında ihtilaf yoktur. Bu hususta bazı seleften (Eshab ve tâbiin) nakil olunan ihtilaf dini bir maslahat yok iken israfa kaçarak bir çok yemeği hazırlamayı alışkanlık haline getirmenin mekruh olmasına haml olunur.[6] Yolda yemek yemek mekruhtur. Başı açık yemek yemekte bir beis yoktur. Muhtar olan budur Hulasa’da da böyledir. Dayanarak yemekte eğer tekebbür için olmazsa beis yoktur. Elinden düşeni yememek israftır. Düşürdüğünü alıp yemek ise sünnettir. Yemek yediği kabı iyice silmek sünnettir. Çok sıcak yememelidir.[7] Yemeğe üflemek mekruh değildir ancak sesle üflemek mekruhtur. Yemek yerken hiç konuşmadan sükût etmek Mecusilerin adeti olduğu için mekruhtur. Yemekte güzel şeyler konuşulur, insanın tab’an iğrendiği şeyler konuşulmamalı, hastalıktan ve ölümden bahsedilmemelidir. Ekmeği bıçakla kesmek mekruh değildir. Yemeği sağ el ile yemek sünnettir, sol elinden istifade edilebilir.[8] Yenmeyecek durumda olan ekmek kırıntıları tavuk, koyun ve sair hayvanlara yedirilir. Nehre, yol kenarına atmak uygun olmaz. Karıncalara da verilebilir.[9] Ayakta su içmekte beis yoktur. Oturarak içmek daha güzeldir. Ebu Hüreyre (r.a.) tarafından rivayet edilen “Sizden biriniz ayakta içmesin! Eğer unutup ayakta içerse onu istifra ederek çıkarsın!” hadis-i şerifi şerhlerde yasaklamada mübalağa için varid olduğu zikredilmiştir. Ekseri fukaha indinde keraheti tenzihiyye ifade eder. Çünkü bu, emri tabii olup şer’i değildir. Mekruh olmasının sebebi ciğer hastalığı meydana getirmesidir.[10]