|
Hac
ve Umre İle İlgili Yasaklar
59- Hac veya Umre için ihrama girmiş olanların din yönünden yapmaları
yasak olan şeylere "Cinayetü'l-Hac = Hac Yasakları" denir. Burada kasıd,
yanılma, hataya düşme ve unutma birdir.
(Şafiîlerce hata ve unutma cezası bağışlanmıştır.)
60- Hac ve Umre'ye ait yasaklar (cinayetler) şu beş kısma ayrılır:
1)Yapılmalarından dolayı yalnız birer dem (koyun veya keçi) kurban
edilmesi gereken cinayetler.
Büluğ çağına ermiş olup da ihrama girmiş bulunan bir kimsenin bir uzvuna
(organına) tamamen veya bir uzvu mikdarı olacak şekilde değişik yerlerine
hoş kokulu bir şey sürmesi, başına kına yakması, yağ sürünmesi, tam bir gün
akşama kadar dikişli bir elbise giyinmesi veya başını örtülü bulundurması,
başının en az dörtte birini traş ettirmesi, fazla tüylerini gidermesi,
tırnaklarını kesmesi, haccın vaciblerinden birini (mikatta ihrama girmeyi)
terk etmesi, cünub veya haiz olarak kudüm veya veda tavafı yapması veya
abdestsiz olarak ziyaret tavafında bulunması gibi...
Kıran haccında bu yasaklardan biri yapılırsa, iki ihramın hürmetini
korumak için iki kurban (dem) gerekir.
Böyle irade ile yapılmalarından dolayı kurban kesilmesi gereken
şeylerden biri, bir zaruret ve illet sebebiyle yapılsa, bu işi yapan serbest
kalır; dilerse Harem'de bir kurban keser, dilerse istediği yerde üç gün oruç
tutar, dilerse altı fakire birer fitre mikdarı sadaka verir. Bu sadakanın
Mekke fakirlerine verilmesi daha faziletlidir. Verilecek bu sadakada temlik
caiz olduğu gibi, ibahe (ikram suretiyle yemek yedirme) de caizdir. İmam
Muhammed'e göre ibahe caiz değildir.
2) Yapılmasından dolayı Bedene (deve veya sığır) kurban edilmesi gereken
cinayetler:
Bunlar, Arafat'da vakfeden sonra daha traş olmadan veya saçları
kısaltmadan önce kurulan cinsel ilişki ile ziyaret tavafını cünub, hayız
veya nifas hallerinde yapmaktan ibarettir. Bununla beraber herhangi bir
tavaf, taharet haline yeniden yapılırsa cezası düşer.
Arafat'da vakfeden sonra saçları traşdan veya kısaltmadan önce, bir
mecliste cinsel ilişki tekrarlansa, yalnız bir Bedene (deve veya sığır)
gerekir. Meclis değişecek olsa, birinci ilişkiden dolayı bir Bedene (deve
veya sığır), diğerlerini için de dem (koyun) gerekir. Çünkü birinci ilişkide
tavafa noksanlık gelmiştir. Böyle noksan bir tavaf için de "Dem" yeterli
olur. Fakat traş olduktan sonra veya saçları kısalttıktan sonra, ziyaret
tavafının tamamından veya ilk dört şavtından önce ilişkide bulunsa, yalnız
bir koyun kesmek yeterli olur. Buna göre, ziyaret tavafının tamamından veya
dört şavtından sonra kurulacak ilişki ile ceza olarak ne bedene ne de dem
gerekir.
3) Her birinin yapılmasından dolayı yarım sa' (bir fitre mikdarı) beşyüz
yirmi dirhem sadaka verilmesi gereken cinayetler.
Bunlar, İhramda bulunan bir kimsenin uzuvlarından (organlarından)
birinin az bir kısmına hoş kokulu bir şey sürmesi, bir günden az dikişli
elbise giymesi veya başını örtmesi, başının dörtte birinden azını traş
etmesi, yalnız bir tırnağını kesmesi, başkasını traş etmesi, başkasının
tırnağını kesmesi, abdestsiz olarak Kudüm tavafı veya Veda tavafı yapması
gibi şeylerdir.
Tedavi için hoş kokulu şey kullanılması, ceza gerektirirse de, zeytin
yağı gibi bir yağ kullanılması ceza gerektirmez.
Kırık bir tırnağı koparmak da caizdir; çünkü bunda büyüme hali
kalmamıştır.
4) Her birinin yapılmasından dolayı bir fitre mikdarından, yarım sa'dan
(beş yüz yirmi dirhem buğdaydan) az bir sadaka verilmesi gereken cinayetler
(yasaklar):
Bunlar, İhramda bulunan kimsenin çekirge öldürmesi, kendi üzerinde
bulunan biti öldürmesi veya onu yere atması, başkasının üzerindeki biti
öldürmesi için onu göstermesi gibi işlerdir.
İhramde iken bunlardan birini yapan kimse, dilediği bir mikdar sadaka
verir.
Öldürülen bitler üçten çok ise, bir fitre mikdarı sadaka verilir. Yolda
görülen bir biti öldürmek yasak değildir, bunun için cezası yoktur. Çünkü
bu, aslında eziyet veren bir hayvan olduğundan öldürülmesi caizdir.
İhramda bulunan kimse, ihramdan çıkıncaya kadar hazin, perişan ve
mütevazı bir hal içinde ihtiyacını Yüce Allah'a arzetmesi gerektiğinden üste
başa düzen verilmemesi biri kulluk ve ihtiyaç nişanının bir ifadesi olur.
5) Her birinin yapılmasından dolayı bedel değer ödemek (Zıman) gereken
yasaklar (cinayetler)dir.
Bunlar da ihramda bulunanın av hayvanlarını öldürmesinden veya Harem
Bölgesindeki yaş ağaçları ve yeşil otları kesip koparmasından ibarettir.
Bunun için İhramda olan kimse (muhrim), gerek Harem Bölgesinde ve gerek
Harem dışında hiçbir kara hayvanını öldüremez ve öldürülmesi için de onu
başkasına gösteremez.
Yine, ihramda olan bir kimse, Harem bölgesindeki yaş ağaçları ve yeşil
otlan kesemez. Bunlan yapınca, kıymetlerini öder.
Şöyle ki:
Öldürülen hayvan eti yenmeyen hayvanlardan ise, onun cezası bir koyun
veya keçi kurban etmekten ziyade olmaz. Fakat eti yenilir hayvanlardan ise,
öldürüldüğü yerdeki kıymeti, iki adalet sahibi kimse tarafından belirlenerek
tamamen sadaka verilir. Eğer bu kıymet bir fitre mikdarından az ise, buna
karşılık bir gün oruç tutmak da yeterlidir.
Bununla beraber kıymeti bir kurban değerine eşitse, yasağı işleyen
serbesttir. Dilerse bu kıymet karşılığında fakirlere dağıtılmak üzere fitre
mikdarı buğday, arpa ve hurma alır. Dilerse her fitre mikdarı karşılığında
birer gün oruç tutar. Bu oruç değişik zamanlarda da tutulabilir.
Öldürülen hayvan av için öğretilmiş doğan ve köpek gibi bir hayvan ise,
sahibine öğretilmiş olduğuna göre kıymeti ödenir. Ayrıca öğretilmemiş
olduğuna göre de fakirlere kıymeti sadaka olarak verilir.
Ağaçlara ve otlara gelince, bunlara kendiliğinden bitmiş olup kimseye
ait değilse, Harem Bölgesinin hakkını korumak için kıymetleri sadaka olarak
verilir. Fakat bir kimsenin mülküne ait ise, birer kıymetlerini de
sahiblerine vermek gerekir.
Harem Bölgesindeki bir ağacın yalnız yapraklarını almak, ağaca zarar
vermezse caizdir. Bundan dolayı ceza gerekmez.
|