İMAM-I
EŞ’ARİ (Ebü’I-Hasan)
Adı
Ali ibni İsmail’dir. Baba tarafından Ebu Musa El-Eş’ari soyundandır. İtikadda
Eş’ariyye mezhebinin sahibi olup hicri 206 tarihinde Basra’da dünyaya
gelmiş ve 330 tarihinde Bağdad’da vefat etmiştir.
Evvela üvey pederi bulunan Mu’tezile Alimlerinden Ebu Ali Cubal’nin
talebelerinden olduğu halde sonra yanlış yolda olduklarını anlayarak onlara
cebhe almış ve fikirlerini cerhetmişti (çürütmüştü). Bundan sonra akaid
ilminde kendine mahsus bir mezheb kurdu. Kurmuş olduğu mezheb zamanın birçok
büyük Alimleri tarafından benimsenmiş olmakla bu mezhebe tabi olmuşlar ve
Eyyubiler zamanında bilhassa Mısır ve Şam’da ve daha sonra Kuzey
Afrika’da mezhebi yayılarak diğer mezhebler azınlıkta kalmıştı. Bu imamın
55 kadar eseri olup en meşhurları şunlardır: El-Mu’cez, İzahü’l
Burhan, Et-Tebyin AIa Usuli’d-Din, Tefsirul-Kur’an, Kitabü’l-ibane.
Bunlardan başka Mu’tezile, Melahide, Rafızi ve Haricilere karşı yazmış olduğu
birçok eserleri daha vardır, Tefsirinin yetmiş ciltten ibaret olduğu rivayet
edilir, Kanaat sahibi olmakla hususi yaşayışına dair pek çok örnekler nakledilir.